تبلیغات
هسته ی نانو فناوری دانشکده ی فنی فومن - دانشگاه تهران - نانو تکنولوژی و صنعت غذا
 
سه شنبه 16 خرداد 1391 :: نویسنده : امیر حسام قاسمی

یكی از مهمترین بخش های صنعت كشورها صنعت غذایی است كه ارتباط تنگاتنگی با امنیت غذایی افراد جامعه دارد . افزایش جمعیت به همراه گسترش شهرنشینی وافزایش سطح درآمد سرانه نیاز به غذاهای فرایندی را روز به روز افزایش داده است . از این رو استفاده از فن آوری های نوین از جمله نانو تكنولوژی در این صنعت بسیار مورد توجه محافل علمی وصنعتی جهان قرار گرفته است .

این روش به لحاظ احتمال بهبود در كیفیت و مزه غذا و همچنین بخاطر صرفه جویی در عمل پخت و پز و بسته بندی آن و برتری در رعایت اصول ایمنی و حفظ غذا برای استفاده در دراز مدت بسیار مورد اهمیت جامعه صنایع غذایی جهان واقع شده است.

همچنین استفاده از این روش  تولید غذاهایی را كه میتوانند حامل دارو و مواد تكمیلی و 

ویتامینهای لازم برای افراد دیكه نیازمندیهای  دارویی و یا ویتامینهای بخصوصی را دارند نیز بصورت بسیار موثر تر و ارزانتر امكانپذیر سازد .

با در نظر گرفتن اینكه امروزه در دنیای ما میلیونها نفر در اثر گرسنگی جان خود را از دست میدهند این مقوله بحثی بسیار قابل توجه در آمده و بصورت ایده ای جهانی از طرف صنایع غذایی دنیا دنبال میشود. بصورتی كه در چند سال اخیر صنایع غذایی جهان میلیونها دلار در راه تحقیق و توسعه نانو تكنیك سرمایه گذاری نموده و تعدادی از بزرگترین كارخانجات محصولات غذایی مانند نستله و آلتریا و اچ جی هاینز و یونیلور از پیشگامان تحقق بخشیدن به این رویه تهیه مواد غذایی میباشند و صدها كارخانه كوچكتر دیگر نیز آنها را دنبال میكنند. اما با وجود فزونی  مزایای استفاده از این روش در صنایع غذایی در مقایسه با سایر تكنیك ها هنوز باندازه كافی در مورد این رویه جنجال بر انگیز تبلیغاتی نمیشود. كارخانجاتی كه عملا در تحقیق و توسعه نانوغذا سرمایه گذاری نموده و شدیدا این روش را در برنامه های دراز مدت خود مورد تائید قرارداده اند در ظاهر و در نظر عموم چیزی را نشان نمیدهند و مخفیانه به امور نانوغذا رسیدگی  مینمایند. آگر شما به سایت های كرافت. نستله. هاینز. ویا آلتریا مراجعه نمائید و نظرشان را در مورد نانوغذا جویا شوید متوجه خواهید شد كه در این مورد بخصوبص هیچگونه اظهار نظری نمیشود.

بادر نظر گرفتن آنكه دانستنی ها ی نانوتنیك در مورد سایر بخشها مانند لوازم آرایشی و دارویی بامواد غذایی همچنان از اهمیت مساوی برخوردارند اما عموما مردم در مورد غذای مصرفی خود بسیار حساس ترند و مقوله نانوغذاسئوال برانگیزتر بنظر میرسد.

بنا بر آخرین گزارشات مربوط به نانو تكنیك در كشاورزی و غذا. زمانیكه حتی در یكی از اركان مورد استفاده در تولید غذا مثل كشت و یا تولید و یا روش تهیه یكی از عناصر ویا بسته بندی غذا از روش نانو استفاده شده باشد آن غذا نانوغذا محسوب میشود.

 

مثالهایی از كاربردهای نانو

صنایع مكمل غذایی

صنایع بسته بندی

صنایع غذایی

صنایع كشاورزی

●  استفاده از پودر ها ی تانویی كه بتواند مواد غذایی را بهتر جذب كنند.

●  استفاده ازچربیهای ضد عفونت چسبیده به ذرات اتمی رنگی كه در صورت وجود مواد شیمیایی و یاباگتری  ویروس در غذا خود را نشان میدهند.

●  استفاده از نانو كپسول برای بالا بردن مقدار مواد غذایی لازم و استاندارد مثلا در  روغن های غذایی.

● آزمایش های تك مولكولی جهت بررسی چگونگی برخورد آنزیمهای آن نوع سلول.

●  استفاده از مواد اتمی سلولز كه بتواند مواد و یا دارو را با خود همل كند.

●  استفاده از نانوسنسور هایی كه در مدت زمان خاص و یا حرارت ویا رطوبت بطور آزاد معدوم منگردند.

●  استفاده از نانو كپسول برای ارسال مزه های گوناگون در غذا.

●  نانو كپسول برای ارسال سم و كود و سایر مواد بطور موثرتر.

●  استفاده از نانوكپسولهائیكه بتوانند مواد داروئی را با خود به مواضع معینی حمل نمایند.

●  استفاده ازاتمهای سلیكات آلومینیم وخاك رس و همچنینروكشهای بسیار نازك برای جلوگیری از خراب شدن و یا جذب اكسیژن.

●  استفاده از نانو حفره های  پلاستیكی و ذرات اتمی جهت بالابردن غلظت غذا.

●  ارسال هورمونها جهت رشد سریعتر بطور كنترل شده.

●  استفاده از مواد نانویی مارپیچی كه بتوانند مواد غذایی را بهتر به سلولهای معینی برسانند بدون آنكه در رنگ و یا مزه غذا تاثیر بگذارد.

●  استفاده از نانو سنسورهای الكتروشیمیایی برای یافتن گاز اتیلین كه در صورت خرابشدن غذا بوجود میاید.

●  استفاده از نانو كپسول برای ارسال تركیبات چربی گیاهی جهت جایگزینی چربی گوشت قرمزدرغذا.

●   استفاده از نانوسنسور برای درك موقعیت خاك و در صد رشد گیاه.

●  آفشاندن ویتامینهایی كه قادر به په  پخش سلولهای زنده بر قطرات بسیار ریز برای جذت بهتر.

●  استفاده از مواد اتمی ضد میكروب و یا باكتری مثل ذرات نقره.منگنز. و روی بر روی غذاها.

●  استفاده از ذرات انمی منتخب جهت چسبیدن به باكتریها و ویروسها در غذا و دفع انها ازغذا.

●  استفاده از نانو چیپ اطلاعاتی برای مشخصات و انباراری و مقدار.

●  استفاده از روكشهای نازكترو سبكترو مقاومتر در برابر حرارت مثل مواد اتمی ای از سلیكاتها.

●  استفاده از ذرات اتمی خاص كه موجب پخش مواد غذایی بصورت همگن در غذا میشوند.

●  استفاده از نانو سنسور برای مقابله با ویروس یا باكتریهای حیوانی و یا گیاهی.

●  استفاده از فویلهای بهتر كه هوارا از خود عبور میدهند.

●  استفاده از نانوكپسول برای ارسال واكسن و دارو به گیاه.

●  ارسال ذرات اتمی و یا مولكولی برای ایجاد تغییرات ‍ژنتیكی در گیاه.

 شركت غذایی كرافت مشغول تهیه نوشابه ایست كه قادر به تغییر رنگ و مزه نسبت شناسائی احتمال وجودآلرژی در شخص مصرف كننده و ایجاد تغییرات لازم در مواد غذایی موجود درآن غذاجهت استفاده بهینه آن میباشد.

سایر شركت های بزرك دیگر نیز مانند نستله و یونیلور سرگرم بهینه سازی موادی هستند كه میتوانند مزه و رنگ غذا را در تمامی حجم آن به صورت یكنواخت وهمسان تر در آورند.

در حالیكه نانوغذا یك ایده برای همگی صنایع غذایی  دنیا محسوب میشود اما تنها گروه كوچكی  از این شركت هاكه معدود شركتهای بزرگ غربی بشمار میروند بیشتر هزینه های تحقیق و توسعه را در این باب متحمل شده اند.

بطور مثال در كشور استرالیا از  نانو كپسول استفاده میشود تا اسیدهای چرب مثل امگا۳ را در یكی از مشهور ترین مارك نان سفید آن كشوراضافه نمایند. بنا به توضیح این شركت با استفاده از  همین رویه روغن ماهی را به نوعی نان بامارك تیپ تاپ در غالب كپسول اضافه میكنند تا هم ارزش غذایی نان را بالا برده و هم از انتشار بوی ماهی در نان جلوگیری نمایند.

نچرالیز یك شركت تازه پاگرفته مربوط به یكی از بزرگترین دانشگاههای دنیا موفق به تولید ذرات ریزماده ناقلی شده اند كه قادر است مواد دارویی را با خود در غذا حمل كند. این ماده از ذرات بسیار ریزی در حد نانومتریعنی یك میلیاردم(  ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰⁄۱ متر)  درست شده. نام این محصول NSSL   میباشد.

Nano-sized Self-assembled Structured Liquids)یعنی:

                                    ( ماده ای بسیار ریز خود انباشته ساختگی)

تكنیك NSSL صنایع غذایی را قادر میسازد تا تركیبات متعددی از غذاودارو و حتی موادی كه در آب حل نمیشوند و روغنهای لازم را به غذا اضافه نمایند. همچنین در صنایع ساخت لوازم آرایشی نیز قدرت عمل وسیعتری به تولیدكنندگان لوازم آرایشی میبخشد.

درنقاط دیگر دنیا استفاده از نانوتكنولوژی معطوف بر قسمت كشاورزی در تولید مواد غذایی گشته است.  دانشگاههای Tamil Nadu Agricultural University  دركشورهندوستان و

 Monterrey Tech در مكزیكو با همكاری یكدیگر عنصرغیر سمی وبسیار ریز در حد نانومتر را در آزمایشگاهای خود تولید نموده اند كه میتواند در مزارع برای ازبین بردن گیاهان مضر از آن بنحو موثراستفاده شود. محققین در این دو دانشگاه در جستجوی ماده دیگری هستند كه بتواند بر پوسته خارجی تخم این گیاهان مضر تاثیر گذارده ودر خاك سبز نشوند.

حدود تحقیقات و توسعه فعلی در باره نانوغذا به همان اندازه شایان توجه است كه پیشرفت آتی صنایع غذایی جهان مطلوب نظر است. در ماه اوت سال گذشته مجله Scientifica  انگلستان تخمین زده است كه در حال حاضرصنایع غذایی جهان در حدود ۴۱۰ ملیون دلار در نانوغذا سرمایه گذاری كرده اند كه انتظار میرود تا این رقم به ۸⁄۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲  افزایش یابد.

پیشرفت در صنعت بسته بندی غذا كولاك كرده است.تكنولوژی بسیار جدید در فن بسته بندی غذا براستی مفید ترین نوع استفاده ازفناوری نانو در قسمت صنایع غذایی در آینده بسیار نزدیك بشمار میآید. در حال حاضرنیز شركتهایی وجود دارند كه با استفاده از تكنیك نانو به موادی دست یافته اند كه در بسته بندیهای خود از آنها استفاده كرده و در نتیجه نتنها به عمر غذا و نوشیدنی ها میافزایند بلكه بسیار ایمن تر در مقایسه با روش های بسته بندی دیگر بنظر میرسند.

در حالیكه نانوغذا بخاطرایمنی هنوز در گیروداربثمر رساندن نتایج قابل قبول از طرف عموم میباشد. كارخانجات بسته بندی ایكه از فناوری نانو استفاده میكنند با سرعت هرچه تمامتر بكار خود ادامه داده وپیشرو راهی بسیار هوشمندانه در صنعت بسته بندی بوده و آوای بهینه سازی ایمنی و تضمین كیفیت برتر وطولانی تر نمودن عمرغذا در قفسه های فروشگاههای مواد غذایی را سر داده اند. تعداد بیشماری از شركتها و دانشگاهها سرگرم تولید مواد بسته بندی ای هستند كه قادر است در زمانیكه موقعیت محیط تغییر نماید عكس الاعمل نشان داده و همچنین قابلیت تعمیر سوراخ و یا پاره گی ایجاد شده در سطح پلاستیك بسته بندی غذا را دارند.

یكی از جالبترین این تحولات در تولید بسته بندی های هوشمند با استفاده از فناوری نانو است كه ضد میكروب و یا باكتری بوده و قادر به از بین بردن آنها نیز میباشند. دانشمندان شركتهای بزرگ تولید مواد غذایی مثل شرکت كرافت. و بایر. وهمچنین شركت كداك و تعداد بیشماری از دانشگاهها و كمپانیهای كوچكتر سرگرم تولید تعداد زیادی از این نوع مواد بسته بندی هوشمند میباشند كه میتوانند اكسیژن را جذب نموده ویا میكروبهای موجود در غذا را شناسائی و مشتریان  را از وجود این نوع مضرات آگاه سازند. این مواد بسته بندی هوشمند قادرند میكروبها ویا ویروسهایی مثل Salmonella ویا E.Coli را كه از مضرات سلامتی عمومی شناخته شده اند نیز را شناسایی كنند. این محصولات در آینده ای كمتر از سه سال ببازار خوهد آمد.

 موارد متشابهی بنا بدرخواست دولت آمریكا در دست تهیه هستند كه قابلیت شناسایی تجاوزات تروریستی در منابع غذایی میباشند. دانشمندان هلندی نیز از این موضع پا فراتر نهاده و دست اندركار ساخت موادی هستند كه نه تنها سموم ویا مسمومیت غذا را شناسایی میكنند بلكه با انتشار مواد نانو ای قادرند تا عمر غذا را افزایش بخشند. بلحاظ دارا بودن قدرت بهینه سازی در خصوص ایمنی در غذا وافزایش طول عمر آن فنآوریهای  نانو روشی بسیار نو و مطمئن بنظر میرسند.

درحالیکه سایرمباحث فناوری نانوكه کمترمورد توجه عموم قراردارند اما بسیار عملی ترند و هم اکنون در اغلب نقاط جهان مورد بهره برداری قرار گرفته اند.

درحال حاضر ترکیبات نانو سلیکات آلومینیوم مورد استفاده شرکتهای تولید بطریهای پلاستیکی است تا عمر مایعات درون خود را اضافه نموده و در مقابل انفجار بسیار مقاومتر باشند. کریستالهایی در حد نانومتر در پلاستیک این بطریها باعث میشوند تا بصورت دیوارههای مولکولی از فراراکسیژن داخل بطری جلوگیری بعمل آید. صنعت بسته بندی امروز قادر به نگهداری مایعات در قفسه فروشگاهها بمدت شش ماه میباشند اما شرکتهایی دست اندرکار تولید بطریهایی میباشند که این مدت را به هجده ماه افزایش بخشند .

با توجه به توان فناوری های نانو در دگرگونی صنعت غذا پیش بینی می شود كه در دو دهه آینده انقلاب بزرگی در زمینه صنایع غذایی وكشاورزی پدید آید به ونه ای كه اثرات آن بسیار فراتر از انقلاب سبز در كشاورزی خواهد بود . وگرچه در كوتاه مدت استفاده از فن آوری نانو مستلزم سرمایه گذاری و افزایش هزینه است ولی در بلند مدت وبا سرشكن شدن هزینه های ثابت اولیه استفاده از این فناوری سودآور خواهد شد و علائه بر این آثار این سرمایه گذاری در عرصه های عمومی و اجتماعی مانند كمك به سلامت افراد جامعه تقویت امنیت غذایی ، تضمین آینده صنعت غذا ، ارزآوری وتقویت جایگاه صنعت غذایی كشور در سطح جهانی است .





نوع مطلب : مقالات، 
برچسب ها : نانو تکنولوژی و صنعت غذا،
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


هسته ی نانو فناوری دانشکده ی فنی فومن - دانشگاه تهران
ثبت شده در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
درباره وبلاگ

در این پایگاه، مطالب قوی آموزشی و ترویجی هسته نانوفناوری دانشکده فنی فومن درج میگردد.

مدیر وبلاگ : محمد پارسا
مطالب اخیر
نظرسنجی
با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







با توجه به اینکه سایت ما داره راه میفته، به نظر شما این وبلاگ حاوی چه نوع مطالبی باشه؟







آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :